Oddział Warszawski Polskiego Towarzystwa Fizycznego
Instytut Fizyki Doświadczalnej UW
Andrzej Gołębiewski,
Agnieszka Korgul, Grzegorz Karasiński
ZABAWY z FIZYKĄ
(22 maja 2004)
Kto z nas nie lubi zabawek? To pytanie czysto teoretyczne. Zabawki cieszą
zarówno małe dzieci jak i osoby starsze. Z wiekiem dobieramy sobie
zabawki, coraz bardziej skomplikowane.
W człowieku drzemią odwieczne pytania: Co jest w środku? I jak to
działa? Na pierwsze pytanie, odpowiedź jest prosta: wystarczy urządzenie
rozebrać. Najczęściej kończy się to jednak jego trwałym uszkodzeniem. Aby
zrozumieć zasady działania urządzeń, należy znać przynajmniej podstawowe
prawa fizyki. Konstruktorzy nowoczesnych zabawek i gadżetów muszą mieć
rozległą wiedzę z zakresu mechaniki, optyki, elektroniki. Zabawki
prezentowane dzisiaj powinny zainspirować Was do szukania odpowiedzi na
pytanie: Jak to działa?
A oto kilka wybranych prostych wyjaśnień:
- Ciało przewraca się, gdy pion zawieszony w środku masy
(ciężkości) wykroczy poza jego podstawę.
- Walec stacza się z równi pochyłej dążąc do zmniejszenia energii
potencjalnej ciężkości. Kula pozornie wtacza się pod górę, ale z uwagi na
rozszerzanie się szyn równi, jej środek ciężkości także się obniża.
- Łódka pływa, rakieta startuje na zasadzie odrzutu (akcja =
reakcji).
- Balon unosi się wraz z ciepłym powietrzem (konwekcja).
- Na każde ciało zanurzone w cieczy (lub gazie) działa skierowana ku
górze, siła wyporu, równa ciężarowi cieczy (gazu) wypartej przez to ciało
- prawo Archimedesa.
- Ciśnienie w cieczy rozchodzi się wszechstronnie i równomiernie -
prawo Pascala.
- Elektryzowanie to rozdział ładunków elektrycznych - "walka
bokserów".
- W ogniwie "ręcznym" różnica potencjałów kontaktowych pomiędzy
płytami aluminiową i miedzianą a dłońmi, powoduje przepływ prądu przez
ciało i miernik.
- Zmieniające się pole magnetyczne może być źródłem zmiennego pola
elektrycznego i odwrotnie - prąd zmienny może być źródłem pola
magnetycznego.
- W miarę ochładzania opór przewodnika maleje.
- W kuli, źródło wysokiego napięcia powoduje jonizację atomów i
barwne wyładowania jak również świecenie świetlówki.
Zapraszamy na kolejne wykłady PTF!
Informacja:Dr Andrzej Wysmołek, tel. 5532166, e-mail: wysmolek@fuw.edu.pl
oraz http://www.fuw.edu.pl/
Organizacja wykładów została wsparta przez Miasto Stołeczne Warszawa